|
HASTA OKULU | Hastalıklar |
 |
|
|
|
 Ana Sayfa Hasta Okulu Hastalıklar Cinsel Sorunlar Erkeklerde Sertleşme Sorunu |
⇐ |
Erkeklerde Sertleşme Sorunu
| Hasta Okulu internet yayını |
 |
tarafından desteklenmektedir. |
Hasta Okulu, İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi'nin kamuya yönelik bir sağlık hizmetidir.
Bu bölüm, kronik hastalıklarla ilgili genel bilgi sağlamaya yöneliktir;
asla hekim tavsiyesi yerine geçmez, teşhis ve tedavi amaçlı kullanılamaz. |
|
|
|
|
|
|
Erkeklerde sertleşme sorunu Sertleşme sorunu, başarılı cinsel teması sağlayabilecek sertlik düzeyine ulaşamama veya bu sertlik düzeyini yeterince sürdürememe hali olarak tanımlanır. 40 yaş üstü erkeklerde daha sık gözükmektedir.
Sertleşme sorununun görülme sıklığı nedir? Sertleşme sorunu çok sık karşılaşılan bir problemdir. 40-70 yaş arası erkeklerin %30'unun herhangi bir şekilde sertleşmeyle ilgili sorunlarının olduğu bulunmuştur. İlerleyen yaşla beraber, sertleşme sorununun görülme sıklığı ve şiddeti artış gösterir. Sigara ve alkol tüketimi, yüksek tansiyon, şeker hastalığı, kan yağlarında yükseklik, kalp hastalığı, depresyon ve bu hastalıkların tedavisinde kullanılan ilaçlar sertleşme sorunu açısından risk faktörü oluşturur.
Sertleşme nasıl gerçekleşir? Sertleşmenin meydana gelmesinde, beyin, omurilik, sinirler, kan damarları, penis düz kası ve hormonlar rol almaktadır. Kontrol merkezi beyinde bulunur. Sertleşme için görüntü, düşünce, dokunma, koku, ses veya bunların birleşimi sonucu uyarılma gerekmektedir. Uyarı sonucu beyin, penisin sinirlerine aktive edici sinyaller gönderir. Sinyallerin etkisiyle penis dokusu gevşer ve atar damarlar genişler. Korpora kavernoza, penis dokusu içinde yan yana duran 2 adet silindirden oluşur. Korpora kavernozayı tunika albuginea olarak adlandırılan elastik bir bağ dokusu çevreler.
Penis dokusu gevşeyip, atar damarlar genişleyince, ereksiyon halkalarına gelen kan miktarı artar. Sonuçta penis genişler ve boyu uzar. Kanın penisten uzaklaşmasını sağlayan toplar damarları tunika albuginea'nın iç duvarı sıkıştırır. Böylelikle kan penis içerisinde hapsolur. Sertleşme, boşalmaya veya cinsel ilgi bitene kadar devam eder.
Sertleşme sorununun nedenleri nelerdir? Nedenler psikolojik, fizyolojik veya her ikisinin kombinasyonuna bağlı olabilir. Psikolojik ve fizyolojik nedenlerin birbirinden ayrımı tedavi seçimi açısından önemlidir.
1. Psikolojik nedenler
2. Fiziksel nedenler
3. Psikolojik ve fiziksel nedenler
1. Psikolojik nedenler
Psikolojik nedenler arasında stres ve anksiyete başta gelir. Stres ve anksiyete durumunda penil mekanizmalar normaldir. Fakat beynin penise gönderdiği sinyaller engellenebilir. Başarısızlık korkusu, sertleşme sorununun bir başka önemli nedenidir. Cinsel teması başarabilme kabiliyeti hakkında endişe duyan bir hasta, başarılı cinsel temas sağlayamazsa endişesi daha da artar. Depresyon gibi psikiyatrik hastalıklar da sertleşme sorununa yol açabilir.
2. Fiziksel nedenler
a. Damar hastalıkları:
Sertleşme sorununun en sık gözüken fiziksel nedeni, damarla ilgili hastalıklardır. Damar hastalıkları penise ulaşan ve sertleşme sağlayan kan miktarını etkiler. Aynı zamanda kanın penis içinde kalması ve dolayısıyla sertleşmenin sürdürülmesi de etkilenebilir. Sigara kullanımı, yüksek tansiyon, diyabet (şeker hastalığı), kalp hastalığı, kan yağlarının yüksek olması diğer önemli risk faktörlerindendir.
b. Sinir sistemi hastalıkları:
Bu grup hastalıkta beyinden penise giden mesaj engellenmektedir. Örnek olarak omurilik yaralanmaları, beyin damarları ile ilgili hastalıklar, multipl skleroz, mesane, prostat ve kalın barsağa yönelik cerrahi girişimler verilebilir. Diyabet gibi bazı hastalıklar, hem damar hem de sinir sistemini etkileyerek sertleşme sorununa yol açar.
c. İlaçlar
Yüksek tansiyon, kalp hastalıkları ve psikiyatrik hastalıklar için kullanılan birçok ilaç, sertleşme sorununun nedeni olabilir.
d. Hormonal nedenler
Testislerde üretilen testosteron düzeyinin düşük olması ve sertleşme sorunu arasındaki ilişki, henüz netlik kazanmamıştır. Fakat testosteron'un normalden düşük olması, cinsel isteği azaltabilir.
Sertleşme sorunu tanısı nasıl koyulur? Değerlendirme, hastanın hikayesini almakla başlar. Şeker hastalığı, yüksek tansiyon ve kalp hastalığının mutlaka sorgulanması gerekir. Hastanın cerrahi müdahale geçirip geçirmediği, ışın tedavisine maruz kalıp kalmadığı önemlidir. Geçirdiği ciddi kazalar, sigara ve alkol tüketimi, kullanmakta olduğu ve son 1 yıl içerisinde kullandığı ilaçlar hakkında bilgi edinilmesi gereken diğer risk faktörleridir.
Hikayeden sonraki basamak, fizik muayenedir. Genital bölgeye önem verilmelidir. Kanda testosteron ve şeker düzeyi ölçülmelidir. Kan yağlarının düzeyi bilinmelidir. Renkli Doppler ultrasonografi, ses dalgaları yardımıyla penis damarları hakkında bilgi veren duyarlı bir testtir. Sertleşme sağlayan ilaçların penis içine enjeksiyonu ve penis dokusunun bu uygulamaya vereceği cevap gözlenebilir. Kan akımıyla ilgili sorun yoksa, sertleşme gerçekleşir.
Sertleşme sorunu nasıl tedavi edilir? Tedavi yönteminin seçimi, nedenin fiziksel veya psikolojik olmasına bağlıdır. Örneğin genç bir hastada uykuda sertleşme oluyorsa, fizik muayene, kan/idrar testleri normalse ve genel durumu iyiyse, neden büyük olasılıkla psikolojiktir. Böyle bir durumda, seks terapisi konusunda uzmanlaşmış psikologların yardımı alınmalıdır. Hastanın partnerinin de katıldığı görüşmeler yapılabilir.
Fiziksel nedenlere bağlı sertleşme sorununda nedene yönelik tedavi uygulanabilir.
Genel olarak sertleşme sorunu tedavisinde kullanılan 4 ana tedavi yöntemi vardır:
1. Ağız yoluyla kullanılan ilaçlar
2. Vakum cihazı
3. Penis içine enjeksiyon
4. Penis protezi
1. Ağız yoluyla kullanılan ilaçlar
• Sildenafil (Viagra, Vigrande, Sildegra)
Sildenafil fosfodiesteraz tip 5 enziminin inhibitörü olup, cGMP düzeylerini yükseltmek suretiyle sertleşmeyi sağlar. Sildenafil'in 25, 50 veya 100 mg'lık dozlarla kullanılması önerilmektedir. Cinsel birleşmeden bir saat önce alınır. Sertleşme sorununun nedenine göre ilacın etkinliği %65-80 arasında değişmektedir. Sertleşme sorununa yol açan birçok hastalık grubunda (şeker hastalığı, endokrin, nörolojik, psikolojik, pelvik cerrahi sonrası, arteriojenik, venojenik, idiopatik) etkinliğini kanıtlamıştır. Seksüel arzuyu arttırıcı etkisi yoktur. Sildenafil 1 saat içinde kanda maksimum düzeye ulaşır ve esas olarak karaciğer yoluyla vücuttan uzaklaştrılır. Etkisi 4 saat sürer. 8-12 saat içinde ilacın tamamı vücuttan atılmış olur. Nitrat grubu ilaç kullanmayan kalp hastalarında sildenafil güvenilir ve etkin bir tedavi seçeneğidir.
• Vardenafil (Levitra)
Vardenafil bir başka fosfodiesteraz tip 5 enzim inhibitörüdür. Vardenafil ve sildenafil arasında bazı farmakolojik benzerlikler bulunmaktadır. Kandaki maksimum seviyeye 0.7-0.9 saatte ulaşılır. 5, 10 ve 20 mg'lık dozlarda kullanılan vardenafil, %80'e varan başarı oranlarına sahiptir. Şeker hastalığı olanlarda ve prostat kanseri nedeniyle ameliyat olmuş hastalarda diğer PDE5 inhibitörlerinden daha üstün izlenimi vermektedir.
• Tadalafil (Cialis)
Tadalafil de fosfodiesteraz tip 5 enzimini engelleyerek etki gösterir. Yapısı diğer grup üyelerinden farklıdır. Tadalafil, sildenafil ve vardenafil'den daha yavaş kana karışır. Maksimum kan düzeyine 2 saatte ulaşılır. Ayrıca tadalafil'in yarılanma ömrü, (kan düzeyinin yarı yarıya azalması için gereken süre) rakiplerinden daha uzundur (17.5 saat). Böylelikle tadalafil 36 saat boyunca etkinlik sağlar. Tadalafil'in emilimi yaş, alkol tüketimi veya yemeklerden etkilenmez. Tadalafil 5, 10 ve 20 mg'lık dozlarda kullanılır.
2. Vakum cihazı
Vakum cihazları plastik bir silindir, vakum pompası ve elastik sıkıştırma bandından oluşur.
• Penise kayganlaştırıcı madde uygulanır.
• Penis, silindirin içine sokulur
• Silindirden dışarı doğru hava pompalanır. Böylelikle vakum etkisi yaratılır ve sertleşme olur.
• Silindirin serbest ucunda bulunan sıkıştırma bandı, sertleşmiş penisin köküne yerleştirilir. Böylelikle sertlik düzeyinin devamı sağlanmış olur.
• Silindir penisten ayrılır. Sıkıştırma bandı, yarım saat süreyle penis üzerinde durabilir. Bant çıkarılıncaya kadar sertleşmeyi devam ettirir. Bu teknik kolaylıkla öğrenilebilir ve pek çok kişi tedaviyle başarılı sonuçlar almıştır.
3. Penis içi enjeksiyon
Korpora kavernozaya ince bir iğne yardımıyla damar genişletici ilaçlar enjekte edilir. Bu ilaçlar penis dokusunu gevşetmek ve damarları genişletmek suretiyle etki eder. Böylelikle ereksiyon halkalarına gelen kan miktarı artar ve sertleşme gerçekleşir. Hasta cinsel ilişkiden 10-15 dakika önce kendine enjeksiyon yapar ve uygun doz ayarlaması neticesinde yaklaşık yarım saat sürecek sertleşme sağlanır.
4. Penis protezi
Penis protezi cerrahi müdahale ile penis içine yerleştirilen iki adet sentetik silindirden oluşur. 2 tip protez kullanılmaktadır. Bükülebilen (malleable), yarı-sert protez ve şişirilebilen protez. Şişirilebilen protezler, penisteki silindirlere ek olarak bir adet pompa ve bir adet rezervuar içerir. Sıvı rezervuarlardan silindirlere pompalanır ve böylelikle penis sertleşir. Pompanın tabanındaki bir düğmeye basmak suretiyle silindirlerde toplanmış sıvı rezervuara geri döner ve penis yumuşar. Penis protezleri daha ziyade yukarıda sıralanan tedavi yöntemlerinden fayda sağlayamayan hasta grubuna uygulanır. Bu grup hastada mutluluk balonu yerleştirilmesi %90'a varan hasta memnuniyeti oranlarıyla sonuçlanmıştır.
Psikolojik danışma Sertleşme sorunu yaşayanlar, neden fiziksel olsa bile psikolojik olarak etkilenecektir. Psikolojik danışma sorunun ortaya çıkarılması ve çözüme kavuşması açısından önemli faydalar sağlar. Özellikle fiziksel nedenlerin nadiren gözüktüğü genç erkek hastalarda, psikolojik danışmaya ihtiyaç duyulmaktadır.
Sonuç Sertleşme konusunda yaşanılan her türlü sorunda mutlaka bir doktora başvurulmalı ve mümkün olduğunca doğru ve ayrıntılı bilgi verilmelidir. Aslında bu rahatsızlığın çok yaygın olduğu ve utanılacak bir durum olmadığı bilinmelidir. Her yıl yeni tedavi yöntemleri ortaya çıkmaktadır ve her türlü sertleşme sorununun tedavisi mümkündür.
|
|
|
|